100 zmian dla firm – projekt zmiany przepisów Kodeksu spółek handlowych

Być może słyszałeś o tzw. Planie Morawieckiego, czyli pakiecie „100 zmian dla firm” ministra rozwoju, które w założeniu mają znacząco ułatwić funkcjonowanie i rozwój polskich przedsiębiorstw. Elementem tych zmian jest nowelizacja Kodeksu spółek handlowych, znajdująca się obecnie na etapie konsultacji publicznych. Tak więc nowe przepisy jeszcze nie obowiązują i mogą ulec zmianie, ale warto już dziś zapoznać się z projektem, by nie dać się mu zaskoczyć, gdy uzyska „pełnię mocy”. Zwłaszcza, że ostatnio okresy dzielące uchwalenie nowego prawa od jego wejścia w życie uległy znacznemu skróceniu. Wszystko dzieje się w mega tempie 😉

Co w takim razie czeka spółki po 1 stycznia 2017 r. (projektowany termin wejścia w życie nowelizacji)? Zmiany obejmą spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (sp. z o.o.) i spółki akcyjne (S.A.), a więc jedne z najpopularniejszych spółek prawa handlowego w naszym kraju.

Najważniejsze zmiany to:

  • dodanie nowego koniecznego elementu umowy spółki i statutu, jakim jest określenie kadencji członków organów spółki – zmiana nie tylko postulowana w doktrynie i orzecznictwie, lecz rzeczywiście istotna, ponieważ do tej pory nierzadko trudno było ustalić, w jakim momencie kończy się kadencja członków organów danej spółki. Zetknąłem się ze spółkami, w których nikt nie miał świadomości, że kadencja członków organów wygasła… I dopóki sprawą nie zajął się prawnik, osoby pełniące w spółce kluczowe funkcje wykonywały swoje zadania, pomimo że formalnie nie zajmowały już żadnych stanowisk. Nowelizacja przepisów powinna ograniczyć takie przypadki.
  • zwiększenie uprawnień wspólników mniejszościowych w sp. z o.o. – po zmianie prawa wspólnicy reprezentujący zaledwie 1/20 (a nie 1/10, jak dotąd) kapitału zakładowego będą mogli żądać umieszczenia w porządku obrad najbliższego zgromadzenia wspólników określonych przez nich spraw. Żądanie takie wystarczy zgłosić na dzień przed planowanym terminem zgromadzenia. Jednakże dla skuteczności realizacji tego uprawnienia niezbędny będzie upływ 2 tygodni od zgłoszenia żądania, bo tyle czasu będzie miał zarząd, aby zwołać zgromadzenie z porządkiem obrad wskazanym przez wspólników. Dopiero brak reakcji zarządu w tym terminie pozwoli na skuteczne zwrócenie się do sądu o upoważnienie wspólników mniejszościowych do samodzielnego zwołania zgromadzenia.
  • usunięcie obowiązku umieszczania danych założycieli spółki w statucie S.A.
  • usunięcie obowiązku umieszczania na dokumencie akcji pieczęci S.A. – obecnie obowiązujące przepisy wymagają, by na każdym dokumencie akcji znajdowała się m.in. pieczęć spółki akcyjnej. Jednakże – jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy – obecnie pieczęć firmową może uzyskać każdy i nie gwarantuje już ona zwiększenia bezpieczeństwa obrotu. Od siebie mogę dodać, że gdy zamawiasz pieczątkę firmową, to nikt w żaden sposób nie weryfikuje, czy reprezentujesz daną firmę i czy masz z nią cokolwiek do czynienia. Składasz zamówienie, a za chwilę odbierasz gotową pieczątkę. Tyle w temacie. Oczywiście nieuprawnione posługiwanie się pieczęcią firmową stanowi przestępstwo, ale to już konsekwencja jej użycia. Natomiast firmy produkujące pieczątki nie pilnują, czy masz do nich prawo czy nie. Stąd obowiązek odbijania pieczęci na dokumencie akcji rzeczywiście można uznać za zbędny i zbyt formalistyczny, biorąc pod uwagę, że jego brak powoduje obecnie tak dotkliwy skutek – nieważność dokumentu akcji.
  • zmiana terminu podejmowania uchwały o przesunięciu dnia dywidendy w S.A. – po zmianie uchwała powinna zostać podjęta na walnym zgromadzeniu, na którym uchwalona została kwota przeznaczona do podziału między akcjonariuszy (a nie na zwyczajnym walnym zgromadzeniu, jak jest obecnie).
  • zwiększenie transparentności publicznych spółek akcyjnych – po nowelizacji w spółce publicznej niezbędne będzie zaznaczanie w protokole, że zachodzi sytuacja konfliktu interesów spółki z interesami członka jej zarządu (lub jego bliskich), w związku z którą wstrzymał się on od rozstrzygania danej sprawy. Na chwilę obecną, informację taką zamieszcza się w protokole tylko na żądanie tego członka zarządu. Zmianie ulegnie również termin dokonywania ogłoszeń o walnym zgromadzeniu spółki publicznej – ogłoszenia trzeba będzie dokonywać co najmniej na 30 dni (a nie 26, jak obecnie) przed planowanym terminem zgromadzenia. Ma to zbliżyć standardy ochrony akcjonariuszy mniejszościowych w Polsce do najwyższych w Europie, obowiązujących m.in. w Danii i we Francji. Osobiście uważam, że te kilka dni więcej nie ma aż tak wielkiego znaczenia, chociaż oczywiście zawsze to trochę więcej czasu na reakcję i przygotowanie się do zgromadzenia.

Mam nadzieję, że powyższe opracowanie przybliżyło Ci zmiany, jakie szykują się w zakresie funkcjonowania spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i spółek akcyjnych. Jeżeli masz jakieś pytania, lub opinię na temat projektowanych zmian – daj znać w komentarzu. Chętnie poznam Twoje zdanie.

Aktualizacja: ustawa została uchwalona w brzmieniu dalece odbiegającym od projektu – szczegóły zmian w Kodeksie spółek handlowych omówiłem na blogu.

Be First to Comment

Korzystając z możliwości komentowania wpisów na blogu przekazujesz kancelarii Krzysztof Kozłowski Kancelaria Radcy Prawnego (administrator danych osobowych), adres: ul. Chmielna 2/31, 00-020 Warszawa (dalej: "Kancelaria") swoje dane osobowe, w tym pseudonim, adres e-mail, numer IP, ewentualnie adres strony internetowej. Podanie wszystkich danych jest całkowicie dobrowolne, jednak brak ich wskazania uniemożliwi publikację Twojego komentarza i Twój udział w dyskusji toczącej się pod wpisem na blogu. Celem przetwarzania danych będzie wyłącznie publikacja Twojego komentarza i udzielenie na niego ewentualnej odpowiedzi. Twoje dane nie będą nikomu przekazywane z wyjątkiem firm współpracujących z Kancelarią i tylko w niezbędnym zakresie (obsługa informatyczna bloga i poczty elektronicznej). Dane będą przechowywane tak długo, jak długo Twój komentarz będzie znajdował się na stronie. Zawsze możesz zwrócić się do Kancelarii o usunięcie Twojego komentarza i danych osobowych. Masz prawo do żądania dostępu do danych, ich sprostowania lub usunięcia, jak również do wniesienia sprzeciwu, ograniczenia przetwarzania i do przenoszenia danych. W tym celu skontaktuj się z Kancelarią (krzysztof.kozlowski@oirpwarszawa.pl, tel. 781 781 229). Podstawą prawną przetwarzania danych jest art. 6 ust. 1 lit. b ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (tzw. RODO). Jeżeli uznasz, że Twoje dane są przetwarzane niezgodnie z prawem możesz złożyć skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.